เฝ้าระวังน้ำท่วมหาดใหญ่ - Hatyai City Climate

"ชุมชนสะพานดำ ประชุมกลุ่มย่อยจัดทำแผนรับมือน้ำท่วม ครั้งที่ 1 (22/120)"

วันที่ 18 สิงหาคม 2569 เวลา 13.30 น. โครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการจัดทำแผนชุมชนรับมืออุทกภัย "หาดใหญ่โมเดลพลัส" โดยศูนย์อาสาสมัคร ม.อ มูลนิธิชุมชนสงขลา ด้วยการสนับสนุนจากสนง.วิจัยแห่งชาติ(วช.)ประชุมกลุ่มย่อยกับสมาชิกชุมชนสะพานดำ ทม.คลองแห ครั้งที่ 1 ณ โรงชามัสยิดสะพานดำโดยมีกรรมการ สมาชิกในชุมชน ทีมงานปภ.สงขลา เข้าร่วม จำนวน 39 คน

ชุมชนนี้จัดตั้งเมื่อมิถุนายน 2547 ชื่อมาจากมีสะพานสีดำของการรถไฟ ประชาชนส่วนหนึ่งอาศัยในที่ดินของการรถไฟ ในอดีตเป็นทุ่งนา มีคนเข้ามาตั้งที่พักอาศัย ขยายมาเรื่อยๆ มาจากพัทลุง นครศรีธรรมราช อำเภอต่างๆในสงขลา มีพื้นที่ 0.136 ตารางกม. ประขากร 2,240 คน ชาย 1,086 คน หญิง 1,154 คน 584 ครัวเรือน ประชากรแฝงราว 100 คน อาชีพหลัก ค้าขายตามตลาดนัด

พื้นที่อยู่ใกล้ชุมชนป่ายาง ชุมชนสำราญสุข ชุมชนสัจจกุล ชุมชนท่าไทร มีถนนและซอยสำคัญ ได้แก่ ซอยริมทางรถไฟ ซอย 1,2 ซอยสะพานดำ 2,4,6 ซอยคึกฤทธิ์ 9/1,9/2,10,11

ประสบเหตุน้ำท่วมเช่นเดียวกับเขตเศรษฐกิจคือ เฉพาะน้ำท่วมใหญ่ ปี 31,43,53,68 โดยเฉพาะปี 68 หนักที่สุด น้ำสูง 3.5-4.5 เมตร โดยมีพื้นที่ต่ำที่สุดคือ ซอยริมทางรถไฟ 1,2 โดยมีประชากรที่มีบ้านชั้นเดียว/ชั้นครึ่ง บางส่วนอาศัยบนหลังคาและอพยพไปบ้านเพื่อน มัสยิด

เส้นทางน้ำสำคัญ ปี 68 น้ำรอบแรกจากคลองหวะมาจากนาหม่อม(ฝนตกปริมาณน้ำมาก) ไหลเข้าเขต 8 และรอบสองน้ำจากคลองอู่ตะเภา(น้ำก้อนใหญ่) เข้ามาทางบางหัก ไหลมาโชคสะมาน สัจจกุล แล้วเข้ามาสะพานดำ และชุมชนป่ายาง

แนวทางรับมือ

1.ก่อนเกิดภัย
1.1 ระบบของปภ./สท.นช. และจังหวัด ศูนย์เตือนภัยแห่งชาติ สื่อสารเตือนผ่าน Cell Broadcast 5 สี

1.2 การเข้าถึงข้อมูลน้ำฝนและน้ำท่าเพื่อการเตือนภัยล่วงหน้าให้กับคณะทำงานชุมชน โดยเฉพาะการอยู่ในลุ่มน้ำคลองอู่ตะเภาที่มีสายน้ำสาขาและสายน้ำหลักคือคลองอู่ตะเภา จุดเฝ้าระวังสำคัญที่ใช้สำหรับการเตือนภัยล่วงหน้าของน้ำท่า(8-10 ชม.ก่อนน้ำเข้าท่วมหาดใหญ่) และความเข้าใจต่อระบบของฤดูฝน ช่วงลมมรสุมที่มีอิทธิพลต่อหาดใหญ่ในช่วงเดือนตุลาคม-ธันวาคม และความเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

1.3 ระบบที่เตรียมร่วมกับทีมวิจัย ประกอบด้วยการพยากรณ์ล่วงหน้าที่ดำเนินการโดยศูนย์วิจัยภัยพิบัติ ม.อและศูนย์อุตุนิยมวิทยาภาคใต้ฝังตะวันออก ได้วางเงื่อนไขการเตือนภัยให้กับท้องถิ่น ประกาศเตือนภัย และมูลนิํธิscccrn ดูภาพน้ำผ่าน cctv www.Hatyaicityclimate.org และเสริมด้วยข้อเสนอให้ชุมชนจัดตั้งกลุ่มไลน์ ดึงสมาชิกในแต่ละครัวเรือนเข้ากลุ่ม จัดตั้งคณะทำงานชุมชน 15-20 คนและอาสาสมัครเตือนภัย/กู้ภัยในชุมชนอีกจำนวนหนึ่ง ดูความครอบคลุมพื้นที่/ซอย ใช้ line Openchat "หาดใหญ่โมเดลพลัส" ในการสื่อสารพร้อมจัดกลุ่มย่อยระดับกลุ่มชุมชน (ชื่อกลุ่มคลองหวะ) มี 5 ชุมชน หลังทำแผนจะสื่อสารเป็นใบปลิวแจกทุกครัวเรือนเพื่อให้เข้าถึงข้อมูล

1.4 จุดเฝ้าระวังสำคัญ ดูผ่านกล้อง cctv 1)คลองหวะ ดูน้ำที่คลองหวะ 2)คลองอู่ตะเภา จุดเฝ้าระวัง คือ สะพานม่วงก็อง ต.พังลา บางศาลา สะพานที่ว่าการอำเภอ สะพานบางหัก 4)เพิ่มกล้องที่บริเวณทางลอดรถไฟ(ดูร่วมกับป่ายาง) โดยดูภาพผ่าน cctv 24 ชม.เพื่อการเตือนภัยล่วงหน้า โดยชุมชนสามารถเข้าถึงข้อมูลทั้งหมดด้วยการสะแกนผ่าน Qrcode "น้องน้ำ" จะเห็นข้อมูลของน้ำฟ้าและน้ำท่าที่เป็นปัจจุบัน พร้อมคำอธิบายเส้นทางน้ำสำคัญ และเงื่อนไขการอพยพ การเตือนภัย

2.ขณะเกิดภัย

2.1 จุดอพยพ มัสยิดควนสันติ บ้านญาติ บ้านเพื่อน

2.2 จุดจอดรถ ถนนลพบุรีราเมศวร์ ศูนย์โตโยตา ปตท.

2.3 เตรียมทีมกู้ภัยชุมชน ที่พอมีประสบการณ์ขับเรือ ช่วยคนอื่นในช่วงเกิดภัย ร่วมเข้าทีมกู้ภัย HeRo สงขลาที่กองทุนหลักประกันจังหวัดจะให้การอบรมและจัดตั้งร่วมกับมูลนิธิคนช่วยฅน มูลนิธิอาสาสร้างสุข

2.4 แนวปฏิบัติการอพยพ

-ช่วยเหลือกลุ่มเปราะบางอพยพเป็นลำดับแรก(ทีมกำลังเก็บข้อมูล) ตามด้วยกลุ่มบ้านชั้นเดียว/พื้นที่เสี่ยง การอพยพจึงต้องดูน้ำคลองอู่ตะเภาล่วงหน้าจากบ้านม่วงก็อง (จะได้มีเวลา 8-10 ชม.ในการอพยพ)

ก่อนอพยพต้องเตรียมเสื้อผ้า ของใช้ส่วนตัว อาหาร/น้ำ ยา เอกสารสำคัญใส่ถุงยังชีพ/เป้ไปด้วย ก่อนไปให้ถ่ายภาพบ้าน

-กรณีบ้านสองชั้น ปี 68 น้ำขึ้นถึงชั้นบนของบ้าน ทุกคนไม่ออกจากบ้าน อนาคตให้แต่ละบ้านทำแผนการอพยพและตัดสินใจว่าจะอพยพหรือไม่ พร้อมเตรียมข้าวสารอาหารแห้ง น้ำ ยา เตาแก๊ส ไฟฉาย เทียน ไฟแช็ก แบตเตอรี่สำรอง ถุงดำ ถังรองน้ำ ไว้ดูแลตัวเองในช่วง 7 วัน ถ่ายภาพบ้านก่อน/หลังเกิดภัย

-เตรียมอุปกรณ์กู้ภัยระดับชุมชน ได้แก่ กระสอบทราย เชือก เสื้อชูชีพ วิทยุสมัครเล่น

-ศูนย์อพยพควรมีถังน้ำใหญ่เก็บน้ำไว้ใช้

โดยทำงานร่วมกับศูนย์อาสาสมัคร ม.อ./ทม.คอหงส์ ในการจัดระบบบ้านพี่เลี้ยง วางมาตรฐานจุดอพยพ และระบบลงทะเบียน การอพยพ การดูแลกลุ่มเปราะบางของ Hatyai ROD ที่จะมี One Data สนับสนุนการทำงานให้กับศูนย์ EOC จังหวัด

นัดครั้งต่อไป 25 สิงหาคม เวลา 13.30 น. ดูข้อมูลกลุ่มเปราะบาง ปักหมุดในแผนที่ ดูข้อมูลบ้านพี่เลี้ยง ศูนย์อพยพ จัดตั้งคณะทำงาน/อาสาสมัคร แนวปฏิบัติ 3 รู้ 3 พร้อมและ SOP ชุมชน