เฝ้าระวังน้ำท่วมหาดใหญ่ - Hatyai City Climate

"ชุมชนปลักหว้าทำแผนรับมือน้ำท่วมประชุมกลุ่มย่อย ครั้งที่ 1 (23/120)"

วันที่ 18 สิงหาคม 2569 เวลา 16.00 น. โครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการจัดทำแผนชุมชนรับมืออุทกภัย "หาดใหญ่โมเดลพลัส" โดยศูนย์อาสาสมัคร ม.อ มูลนิธิชุมชนสงขลา ด้วยการสนับสนุนจากสนง.วิจัยแห่งชาติ(วช.) และม.ทักษิณ ประชุมกลุ่มย่อยกับสมาชิกชุมชนปลักหว้า ทม.ควนลัง ครั้งที่ 1 ณ ใต้สะพานลอย โดยมีกรรมการ สมาชิกในชุมชน เข้าร่วม จำนวน 30 คน

ชุมชนปลักหว้า อดีตพื้นที่เป็นปลัก มีต้นหว้าใหญ่ในชุมชน ที่นี่มีประชากร ราว 900 คน อาชีพรับจ้าง ค้าขาย ทิศเหนือจด ถนนเทศาพัฒนา ซอย 13 , ถนนเทศาพัฒนา ซอย 8,แนวเขตชุมชนท่าเคียน(เส้นแนวเขตระยะ 20 เมตรขนานกับซอยปลักหว้า 1 ทิศตะวันออกจด ถนนเทศาพัฒนา ซอย 3, ซอยปลักหว้า 3, ซอยปลักหว้า 1, ถนนควนลังศรีภูวนารท, ถนนเพชรเกษม ซอย 27 ทิศใต้จด ซอย 5 จันทคาร ทิศตะวันตกจด คลองชลประทาน ร.1

ประสบเหตุน้ำท่วม ปี 31,43,53,67(เล็กน้อย),68 หนักที่สุด ระดับน้ำ 4-6 เมตร โดยท่วม 2 รอบ

วิเคราะห์เส้นทางน้ำ...ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ ที่มี 2เส้นทางหลัก ประกอบด้วย 1)น้ำจากคลองอู่ตะเภา สังเกตุน้ำล่วงหน้าที่บ้านม่วงก็อง บางศาลา ก่อนที่น้ำจะไหลเข้าชุมชนบ้านในสวน(จุดเฝ้าระวัง)>เนินเขา>แม่ลัง>พรุฉิมพลี>หน้าควน(จุดเฝ้าระวัง หลังวีระวัสดุก่อสร้าง)>ประสานมิตร>ปลักหว้า>ควนสันติ>ท่าเคียน 2)น้ำจากคลองร.1 จุดเฝ้าระวัง น้ำจากคลองอู่ตะเภา>ปตร.คลองร.1>ปลักหว้า>เทศาพัฒนา>ควนสันติ>ท่าเคียน

มีประชาชนที่มีบ้านชั้นเดียวจำนวนหนึ่งอยู่บนหลังคา บางส่วนอพยพไปอยู่บ้านญาติ และบ้านใกล้เรือนเคียง

สรุปพื้นที่เสี่ยง ซอยปลักหว้า 2,7 ส่วนใหญ่เป็นบ้านชั้นเดียว

จากการเก็บข้อมูลของนักศึกษา ม.ทักษิณและชุมชน จำนวน 177 ครัวเรือน 587 คน เคยท่วม 175 หลัง ระดับน้ำเฉลี่ย 4.57 เมตร ระดับน้ำสูงสุด 7 เมตร น้ำท่วมเฉลี่ย 7 วัน ไม่มีการเตรียมถุงยังชีพ 175 หลัง พบครัวเรือนที่มีกลุ่มเปราะบาง(กลุ่มคนที่ชุมชนจะต้องดูแลในช่วงเกิดน้ำท่วม) จำนวน 93 ครัวเรือน ต้องการความช่วยเหลือ 158 คน ในด้านการอพยพ 130 คน ต้องการแรงคนช่วยอพยพ 97 คน ต้องการเคลื่อนย้ายอุปกรณ์การแพทย์ 3 คน ในช่วงเกิดเหตุ ยานพาหนะที่ใช้ในการอพยพ รถยนต์ 45 คน มอเตอร์ไซด์ 40 คน ต้องการอพยพทางเรือ 48 คน

ช่องทางรับข้อมูลข่าวสาร SMS 96 คน เพือนบ้าน 64 คน Facebook 53 คน line 43 คน ทีวี.29 คน ผู้นำชุมชน 27 คน ประกาศจากเทศบาล 35 คน วิทยุ 17 คน ในจำนวนนี้มีความสนใจเป็นอาสาสมัคร 4 หลัง(เตือนภัย 13 คน กู้ภัย 2 คน ช่วยสร้างชุมชน 4 คน ดูแลผู้สูงอายุ 2 คน ฟื้นฟูหลังน้ำลด 6 คน ช่างซ่อมรถ 2 คน ช่างไฟ 1 คน) ยินยอมเป็นจุดพักพิง 13 หลัง ต้องการดูแลสุขภาพจิต 75 หลัง สนใจเข้าร่วมโครงการแก้จน 41 หลัง

แนวทางรับมือน้ำท่วมของชุมชน

1.ก่อนเกิดภัย

1.1 ระบบของปภ./สท.นช. และจังหวัด ศูนย์เตือนภัยแห่งชาติ จัดตั้งหอเตือนภัย ณ สนามกีฬาชุมชนท่าเคียน ทน.หาดใหญ่ และสื่อสารเตือนผ่าน Cell Broadcast 5 สี

1.2 การเข้าถึงข้อมูลน้ำฝนและน้ำท่าเพื่อการเตือนภัยล่วงหน้าให้กับคณะทำงานชุมชน โดยเฉพาะการอยู่ในลุ่มน้ำคลองอู่ตะเภาที่มีสายน้ำสาขาและสายน้ำหลักคือคลองอู่ตะเภา จุดเฝ้าระวังสำคัญที่ใช้สำหรับการเตือนภัยล่วงหน้าของน้ำท่า(8-10 ชม.ก่อนน้ำเข้าท่วมหาดใหญ่) และความเข้าใจต่อระบบของฤดูฝน ช่วงลมมรสุมที่มีอิทธิพลต่อหาดใหญ่ในช่วงเดือนตุลาคม-ธันวาคม และความเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

1.3 ระบบที่เตรียมร่วมกับทีมวิจัย ประกอบด้วยการพยากรณ์ล่วงหน้าที่ดำเนินการโดยศูนย์วิจัยภัยพิบัติ ม.อและศูนย์อุตุนิยมวิทยาภาคใต้ฝังตะวันออก ได้วางเงื่อนไขการเตือนภัยให้กับท้องถิ่น ประกาศเตือนภัย และมูลนิํธิscccrn ดูภาพน้ำผ่าน cctv www.Hatyaicityclimate.org และเสริมด้วยข้อเสนอให้ชุมชนจัดตั้งกลุ่มไลน์ ดึงสมาชิกในแต่ละครัวเรือนเข้ากลุ่ม จัดตั้งคณะทำงานชุมชน 15-20 คนและอาสาสมัครเตือนภัย/กู้ภัยในชุมชนอีกจำนวนหนึ่ง ดูความครอบคลุมพื้นที่/ซอย ประเมินสถานการณ์ ประสานงาน ประสานการเตือนภัยกับทน.หาดใหญ่ ใช้ line Openchat "หาดใหญ่โมเดลพลัส" ในการสื่อสารพร้อมจัดกลุ่มย่อยระดับกลุ่มชุมชน (ชื่อกลุ่มสองคลองควนลัง) มี 5 ชุมชน หลังทำแผนจะสื่อสารเป็นใบปลิวแจกทุกครัวเรือนเพื่อให้เข้าถึงข้อมูล

1.4 จุดเฝ้าระวังสำคัญ ดูผ่านกล้อง cctv 1)คลองอู่ตะเภา จุดเฝ้าระวัง คือ สะพานม่วงก็อง ต.พังลา บางศาลา คลองหวะ 2)ปตร.คลองร.1 สะพานเมตตา 3)คลองวาด คลองต่ำ 4)เพิ่มกล้อง ที่บ้านในสวน คลองหาดเตย/แม่ลัง โดยดูภาพผ่าน cctv 24 ชม.เพื่อการเตือนภัยล่วงหน้า โดยชุมชนสามารถเข้าถึงข้อมูลทั้งหมดด้วยการสะแกนผ่าน Qrcode "น้องน้ำ" จะเห็นข้อมูลของน้ำฟ้าและน้ำท่าที่เป็นปัจจุบัน พร้อมคำอธิบายเส้นทางน้ำสำคัญ และเงื่อนไขการอพยพ การเตือนภัย

2.ขณะเกิดภัย

2.1 จุดอพยพ รร.ญรส. ทม.ควนลัง บ้านพี่เลี้ยง บ้านญาติ

2.2 จุดจอดรถ รร.ญรส. เทศบาลควนลัง ถนนศรีภูตัดใหม่

2.3 เตรียมทีมกู้ภัยชุมชน ที่พอมีประสบการณ์ขับเรือ ช่วยคนอื่นในช่วงเกิดภัย ร่วมเข้าทีมกู้ภัย HeRo สงขลาที่กองทุนหลักประกันจังหวัดจะให้การอบรมและจัดตั้งร่วมกับมูลนิธิคนช่วยฅน มูลนิธิอาสาสร้างสุข

2.4 แนวปฏิบัติการอพยพ

-ช่วยเหลือกลุ่มเปราะบางอพยพเป็นลำดับแรก(ทีมกำลังเก็บข้อมูล มีผู้ป่วยไต หัวใจ พิการ และติดเตียง กลุ่มบ้านชั้นเดียว) ตามด้วยกลุ่มบ้านชั้นเดียว/พื้นที่เสี่ยง การอพยพจึงต้องดูน้ำคลองอู่ตะเภาล่วงหน้าจากบ้านม่วงก็อง (จะได้มีเวลา 8-10 ชม.ในการอพยพ บางคนดูน้ำถึงระดับกึ่งหนึ่งของคลองร.1)

ก่อนอพยพต้องเตรียมเสื้อผ้า ของใช้ส่วนตัว อาหาร/น้ำ ยา ผ้าห่ม เอกสารสำคัญใส่ถุงยังชีพ/เป้ไปด้วย ก่อนไปให้ถ่ายภาพบ้าน

-จุดอพยพ/บ้านพี่เลี้ยง เตรียมข้าวสารอาหารแห้งร่วมกับมูลนิธิท่งเซียเซี่ยงตึ๊ง เชือก ยากันยุง ที่นอน ถุงดำ เสื้อชูชีพ ไฟโซลาเซลล์ เพาเวอร์บอกซ์

-กรณีบ้านสองชั้น ปี 68 น้ำขึ้นถึงชั้นบนของบ้าน ทุกคนไม่ออกจากบ้าน อนาคตให้แต่ละบ้านทำแผนการอพยพและตัดสินใจว่าจะอพยพหรือไม่ เมื่อถึงเดือนพฤศจิกายน เตรียมข้าวสารอาหารแห้ง น้ำกินน้ำใช้ ยาประจำตัว(สามารถรับยาที่ศูนย์การแพทย์ล่วงหน้า) เตาแก๊ส ไฟฉาย เทียน ไฟแช็ก แบตเตอรี่สำรอง เครื่องปั่นไฟสำรอง โซลาเซลล์ ถุงดำ ถังรองน้ำ ไฟโซลาเซลล์ ไว้ดูแลตัวเองในช่วง 7 วัน ถ่ายภาพบ้านก่อน/หลังเกิดภัย

-เตรียมอุปกรณ์กู้ภัยระดับชุมชน ได้แก่ กระสอบทราย เชือก(20เมตร) เสื้อชูชีพ ห่วงยาง นกหวีด

-ศูนย์อพยพควรมีถังน้ำใหญ่เก็บน้ำไว้ใช้

โดยทำงานร่วมกับศูนย์อาสาสมัคร ม.อ./ม.ทักษิณ/ทม.ควนลัง ในการจัดระบบบ้านพี่เลี้ยง วางมาตรฐานจุดอพยพ และระบบลงทะเบียน การอพยพ การดูแลกลุ่มเปราะบางของ Hatyai ROD ที่จะมี One Data สนับสนุนการทำงานให้กับศูนย์ EOC จังหวัด

นัดครั้งต่อไป 25 สิงหาคม เวลา 16.00 น. ดูข้อมูลกลุ่มเปราะบางที่นักศึกษาสำรวจมา ปักหมุดในแผนที่ ดูข้อมูลบ้านพี่เลี้ยง ศูนย์อพยพ จัดตั้งคณะทำงาน/อาสาสมัคร จัดทำแนวปฏิบัติ 3 รู้ 3 พร้อมและ SOP ชุมชน